Restrukturyzacja zadłużonych gospodarstw rolnych

restrukturyzacja zadłużonych gospodarstw rolnychWedług Głównego Urzędu Statystycznego w 2017 r. największy wzrost przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na osobę zanotowano w gospodarstwach domowych rolników. Teoretycznie również dochód z pracy w gospodarstwach rolnych z jednego hektara przeliczeniowego na przestrzeni lat wzrasta. Mogłoby się wydawać, że polska wieś ma się dobrze. Z drugiej strony jak wynika z danych Krajowego Rejestru Długów Biura Informacji Gospodarczej zadłużenie rolników, leśników i rybaków w 2018 r. wyniosło 484 mln zł. 84 procent tej kwoty stanowi zadłużenie gospodarstw zajmujących się uprawą roli i hodowlą zwierząt. Nadto z danych banków kredytujących rolnictwo wynika, że problemy z obsługą kredytów ma 1.690 producentów rolnych. Dostrzegając tę sytuację, jak również fakt, że nie ma innej działalności tak uzależnionej od warunków atmosferycznych rząd przygotował projekt ustawy o restrukturyzacji zadłużenia podmiotów prowadzących gospodarstwa rolne. Ustawa ma wprowadzić cztery formy pomocy rolnikom, które umożliwią ratowanie gospodarstw rolnych.

1. Restrukturyzacja zadłużonych gospodarstw rolnych – warunki ubiegania się o pomoc.

Trzeba zaznaczyć, że o pomoc będą mogły starać się nie tylko osoby fizyczne, ale również osoby prawne [np. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka akcyjna, fundacja] i przez tzw. podmioty ustawowe [np. spółka jawna, partnerska, stowarzyszenie zwykłe], które:
– są właścicielami gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowego;
– mają miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium RP;
– od co najmniej 3 lat prowadzą działalność rolniczą, licząc od dnia powstania obowiązku podatkowego w zakresie podatku rolnego w odniesieniu do gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego;
–  są niewypłacalne w znaczeniu ustawy Prawo upadłościowe lub zagrożone niewypłacalnością w rozumieniu ustawy Prawo restrukturyzacyjne;
– są małymi, średnimi lub dużymi przedsiębiorcami w rozumieniu załącznika I rozporządzenia Komisji [EU] z 702/2014;
– nie znajdują się w likwidacji lub w upadłości;
– wobec których nie toczy się postępowanie restrukturyzacyjne. 

W tym miejscu wyjaśnienia wymaga czym jest niewypłacalność. Niewypłacalność to taki stan finansowy dłużnika, w którym utracił on zdolność do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Jednocześnie domniemywa się, że osoba jest niewypłacalna jeśli opóźnia się w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przez okres przekraczający trzy miesiące. Zatem o niewypłacalności można mówić dopiero wtedy, gdy dłużnik z braku środków przez dłuższy czas nie wykonuje przeważającej części swoich zobowiązań. Niewypłacalnym nie będzie jednak już ten, kto chwilowo i przejściowo nie jest w stanie uregulować swoich długów. Zagrożenie niewypłacalnością to sytuacja, gdy według rozsądnej oceny sytuacja ekonomiczna podmiotu w sposób oczywisty wskazuje, że w najbliższym czasie stanie się niewypłacalny.  

2. Restrukturyzacja zadłużonych gospodarstw rolnych – formy pomocy.

Podmioty spełniające powyższe wymagania będą mogły starać się o wsparcie w spłacie swoich zobowiązań pieniężnych. Przewidziane w ustawie wsparcie Państwa będzie miało cztery formy. Po pierwsze, dopłat do oprocentowania kredytu udzielanego przez bank na sfinansowanie spłaty zadłużenia powstałego, związanego z prowadzeniem działalności rolniczej – tzw. kredytu restrukturyzacyjnego. Łączna wysokość dopłaty do oprocentowania kredytu nie może przekraczać 40% kwoty udzielonego kredytu restrukturyzacyjnego. Kwota ta może być wyższa jedynie w odniesieniu do kredytów udzielanych dla młodego rolnika oraz właścicieli gospodarstw rolnych, których większa część gruntów jest położona na obszarach z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami określonymi w przepisach o wsparciu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Wówczas nie może przekraczać 60% kwoty udzielonego kredytu restrukturyzacyjnego. Kwota kredytu restrukturyzacyjnego nie będzie mogła przekraczać kwoty zadłużenia podmiotu prowadzącego gospodarstwo rolne.  

Maksymalna kwota kredytu nie będzie mogła przekraczać 5 mln złotych. W ramach tej formy pomocy rolnik będzie musiał spłacić jedynie 2% należnego bankowi oprocentowania. Pozostałą część przejmie ARiMR.  

Druga forma pomocy przewidziana w ustawie to pożyczki na sfinansowanie spłaty zadłużenia powstałego w związku z prowadzeniem działalności rolniczej. Podmiotem udzielającym pomocy w tym zakresie będzie Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Kolejne dwie formy wsparcia będą leżały w kompetencji Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa. Pomoc ta polegać będzie na udzieleniu gwarancji zabezpieczenia spłaty kredytu restrukturyzacyjnego lub przejęciu długu związanego z prowadzeniem działalności rolniczej w zamian za przeniesienie własności całości albo części nieruchomości wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa. Warunkiem przejęcia długu osoby prowadzącej działalność rolniczą jest zgoda wierzycieli. 

Po przeniesieniu własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa dotychczasowy właściciel może skorzystać z prawa pierwszeństwa:
– do dzierżawy tej nieruchomości;
– do dzierżawy tej nieruchomości z zapewnieniem dzierżawcy prawa pierwokupu;
– do nabycia tej nieruchomości po upływie co najmniej 5 lat od dnia przeniesienia własności.
Nieruchomość przeniesiona na rzecz Skarbu Państwa nie będzie mogła zostać zbyta przez okres 20 lat, za wyjątkiem sprzedaży na rzecz dotychczasowego właściciela. Z wnioskiem o nabycie tej nieruchomości każdorazowo będzie musiał wystąpić dotychczasowy właściciel. Taka regulacja umożliwia producentowi rolnemu odzyskanie swojej nieruchomości.   

III. Przebieg postępowania restrukturyzacyjnego.

Postępowanie restrukturyzacyjne wszczynane jest na wniosek producenta rolnego. Warunkiem uzyskania pomocy w ramach trzech pierwszych formach jest opracowanie planu restrukturyzacji zaakceptowanego przez dyrektora wojewódzkiego ośrodka doradztwa rolniczego właściwego dla miejsca położenia gospodarstwa rolnego podmiotu starającego się o pomoc. 

 

Oznaczone , , , , , ,

2 thoughts on “Restrukturyzacja zadłużonych gospodarstw rolnych

  1. CZasami można pomyśleć czy zadłużonego gospodarstwa nie chce ktoś z rodziny – ludzie mają różne pomysły i też różne majątki 🙂 polecam dość ciekawy przykłąd w tym zakresie: https://www.eporady24.pl/zadluzone_gospodarstwo_rolne_kupno_czy_darowizna,pytania,4,47,5464.html także czasami kwestia warta przemyślenia przed staraniami o jakieś państwowe dotacje czy programy.

    1. Dziękuję za zainteresowanie moim wpisem. Przeczytałem przesłany przez Pana artykuł. Niestety w części jego treść jest już nieaktualna z uwagi na nowelizację ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, która weszła w życie w dniu 30 kwietnia 2016 r. Trzeba zatem pamiętać o ograniczeniach wynikających z jej treści – choć w przykładzie wskazanym w tym artykule nie miałyby one zastosowania. Oczywiście również stoję na stanowisku, że przekazanie gospodarstwa na rzecz Skarbu Państwa powinna być ostatecznością, zawsze bowiem lepiej aby przejął je ktoś z rodziny 🙂 Pozdrawiam i zachęcam do odwiedzania bloga. Dzięki Pana komentarzowi wpadł mi do głowy temat kolejnego wpisu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *