Zatrucie pszczół na skutek oprysków

zatrucie pszczółMogłoby się wydawać, że świadomość społeczeństwa, w szczególności rolników, o korzystnym wpływie pszczół na plony jest powszechna. Jak się jednak okazuje okoliczność ta nie przeszkadza niektórym w podejmowaniu zachowań, które doprowadzają do masowych zatruć pszczół. Negatywne konsekwencje w tym zakresie są w szczególności widoczne w przypadku nieodpowiedniego wykonywania zabiegów ochrony roślin. Środki ochrony roślin w rolnictwie są nierzadką przyczyną zamierania pszczół. Jakie kroki powinien podjąć właściciel pasieki, w sytuacji masowego zatrucia pszczół środkami ochrony roślin?    

1. Obowiązki rolnika planującego zastosowanie środków ochrony roślin w pobliżu pasieki. 

Zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin środki ochrony roślin należy stosować w taki sposób, aby nie stwarzać zagrożenia dla zdrowia ludzkiego, zwierząt oraz dla środowiska. Zalecenie to odnosi się również do przeciwdziałania zniesieniu środków ochrony roślin na obszary i obiekty niebędące celem zabiegu z ich zastosowaniem. Planowanie zabiegów powinno uwzględniać okres, w którym ludzie będą przebywać na obszarach objętych zabiegami.  

Przywołana ustawa przewiduje, że popełnia wykroczenie – zagrożone karą grzywny (od 20 zł do 5 tys. zł) – kto stosuje środek ochrony roślin w sposób stwarzający zagrożenie dla zdrowia ludzi, zwierząt lub dla środowiska, w szczególności nie uwzględniając:

  1.  możliwości zniesienia środków ochrony roślin na obszary lub obiekty niebędące celem zabiegu, lub
  2.  okresu, w którym ludzie będą przebywać na obszarze objętym zabiegiem, lub
  3.  minimalnych odległości stosowania środków ochrony roślin od określonych miejsc lub obiektów, lub
  4.  warunków atmosferycznych podczas stosowania środków ochrony roślin, lub
  5.  minimalnej powierzchni stosowania środków ochrony roślin, w przypadku stosowania tych środków przy użyciu sprzętu agrolotniczego, lub
  6.  minimalnej odległości od zbiorników lub cieków wodnych, lub
  7.  wymogów bezpieczeństwa przy stosowaniu lub przechowywaniu środków ochrony roślin, lub
  8.  uwarunkowań przy stosowaniu środków ochrony roślin przy użyciu sprzętu agrolotniczego.
Rolnicy muszą mieć świadomość ryzyka zatrucia pszczół i nie stosować preparatów toksycznych dla pszczół w okresie kwitnienia roślin uprawnych oraz w uprawach, na których występują kwitnące chwasty, jak również w miejscach, gdzie pszczoły mają pożytek. Unikać powinno się zniesienia środków ochrony roślin na sąsiednie rośliny, w szczególności jeżeli znajdują się na nich kwitnące rośliny. W tym celu zabronione jest stosowanie środków ochrony roślin na otwartych terenach przy wietrze wiejącym z prędkością przekraczającą 4 metry na sekundę.  Minimalną odległością stosowania środków ochrony roślin przy użyciu sprzętu naziemnego od pasieki to 20 metrów. Zalecane jest stosowanie oprysków w okresie zakończenia oblotu pszczół. Nie zastosowanie się do przedstawionych wytycznych, których skutkiem będzie zatrucie pszczół może rodzić odpowiedzialność rolnika stosującego środki ochrony roślin. 

2. Jak powinien zachować się właściciel zatrutych pszczół?

W przypadku zaobserwowania martwych pszczół oraz niewlatujących do uli, właściciel pasieki może działać dwutorowo. Może zgłosić zaistniałą sytuacją, która spowodowana jest stosowaniem środków ochrony roślin do Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa. Inspektorzy PIORiN są zobowiązani do udziału w postępowaniach wyjaśniających przyczyny zatrucia pszczół. Każde zgłoszenie powinno być rozpatrywane bez zbędnej zwłoki. Pracownicy tej instytucji powinni przeprowadzić kontrolę miejsca zdarzenia oraz sporządzić z czynności protokół. Drugim wyjściem, w mojej ocenie lepszym, jest zwrócenie się do gminy o powołanie komisji, której celem będzie ustalenie ubytku pszczół, wielkości szkody spowodowanej zatruciem oraz jej przyczyn. W skład takiej komisji może wejść: pracownik urzędu gmin (miasta), pracownik PIORiN, pracownik Powiatowego Inspektoratu Weterynarii, przedstawiciel Polskiego Związku Pszczelarstwa ewentualnie rzeczoznawca. Pszczelarz powinien domagać się komisyjnego pobrania próbek martwych pszczół oraz roślin lub gleby celem analizy zawartości pozostałości środków ochrony roślin. Trzeba jednak mieć świadomość, że koszty badań laboratoryjnych będzie musiał pokryć pszczelarz. 

Zasady dokonania tej czynności reguluje „Instrukcja pobierania i przesyłania próbek do laboratoryjnych badań diagnostycznych przy podejrzeniu ostrego zatrucia pszczół środkami ochrony roślin”, którą można znaleźć w tym miejscu.  Ważne jest jak najszybsze podjęcie czynności, albowiem warunki atmosferyczne, w tym deszcz może doprowadzić do usunięcia części martwych pszczół.   

Ustalenia dokonane przez komisję mają istotne znaczenia dla dochodzenia odszkodowania. Jeżeli bowiem sprawca szkody odmówi dobrowolnego naprawienia szkody jedynym wyjściem będzie sądowe dochodzenie roszczeń. 

Oznaczone , , , , , , , ,

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *