Rowy melioracyjne i obowiązek ich utrzymania

rowy melioracyjne

Zasadnicze funkcje urządzeń melioracji wodnych sprowadzają się do regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby, ułatwiania jej uprawy, ochrony użytków rolnych przed degradacją oraz powodzią w odniesieniu do melioracji podstawowej, a w odniesieniu do melioracji szczegółowej przed odprowadzaniem nadmiaru wód. Istnienie przedmiotowych urządzeń, w szczególności rowów melioracyjnych, ma istotne znaczenie w rolnictwie. Aby urządzenia melioracji spełniały swoje zadania nie wystarczy samo ich istnienie, muszą być utrzymywane w należytym stanie, oczyszczane, w taki sposób aby zachowana była ich przepustowość. Niewywiązywanie się z tego obowiązku może prowadzić między innymi do podtopień. Kto zatem jest odpowiedzialny za utrzymanie urządzeń melioracji w postaci rowów? Gdzie należy szukać pomocy w sytuacji, gdy obowiązek ten nie jest realizowany?

Punkt wyjścia do dalszych rozważań stanowić musi wyjaśnienie co decyduje o uznaniu rowu za urządzenie melioracyjne. O tym czy rów jest urządzeniem melioracji szczegółowej nie przesądza sam fakt umieszczenia go w ewidencji prowadzonej przez marszałka województwa, która ma jedynie charakter rejestrowy. Kluczowe znaczenie ma funkcja urządzenia – odprowadzanie nadmiaru wody oraz w miarę potrzeby uzupełnianie jej niedoboru. O charakterze takiego urządzenia decyduje nie jego obecny stan, lecz cel i sposób w jaki zostało pierwotnie urządzone. Okoliczność, że rów został zaniedbany i nie pełni prawidłowo od wielu lat swojej funkcji nie pozbawia go statusu urządzenia melioracji. 

Ustawa prawo wodne dzieli urządzenia melioracji na podstawowe i szczegółowe. Prawidłowe zakwalifikowanie urządzenia ma istotne znaczenie, albowiem ustawa odmiennie kształtuje obowiązek ich utrzymania. Do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych zalicza się rowy. Zgodnie z art. 77§1 ustawy Prawo wodne utrzymanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych należy do zainteresowanych właścicieli gruntów, a jeżeli urządzenia te są objęte działalnością spółki wodnej – do tej spółki. Od 1 stycznia 2018 r. omawianą kwestię regulować będzie art. 205 nowej ustawy prawo wodne z dnia 20 lipca 2017 r. Otrzyma on treść:

Utrzymywanie urządzeń melioracji wodnych należy do zainteresowanych właścicieli gruntów, a jeżeli urządzenia te są objęte działalnością spółki wodnej działającej na terenie gminy lub związku spółek wodnych, w którym jest zrzeszona spółka wodna działająca na terenie gminy – do tej spółki lub tego związku spółek wodnych.

Treść przywołanych przepisów jest bardzo zbliżona. Istotne jednak jest odejście od podziału urządzeń melioracji na podstawowe oraz szczegółowe. Ogólną zasadą zatem jest, że utrzymanie urządzeń w postaci rowów melioracyjnych należy do zainteresowanych właścicieli gruntów, a więc takich właścicieli gruntów, na które urządzenia te wywierają korzystny wpływ. Jeżeli urządzenia melioracji wodnych szczegółowych są objęte działalnością spółki wodnej, to obowiązek utrzymania tych urządzeń należy do tej spółki. Podmioty te obciąża obowiązek utrzymywania urządzeń wodnych, a więc ich eksploatacji, konserwacji oraz wykonania remontów w celu zachowania ich funkcji.

Co jednak jeżeli właściciele gruntów lub spółka wodna zaniedbują rowy melioracyjne, nie wywiązują się ze swojego obowiązku i nie reagują na nasze prośby?  

Z art. 77§2 Prawa wodnego wynika, że jeżeli obowiązek utrzymania rowów nie jest wykonywany właściwy organ do wydania pozwolenia wodnoprawnego ustala, w drodze decyzji, proporcjonalnie do odnoszonych korzyści przez właścicieli gruntu, szczegółowe zakresy i terminy jego wykonywania. Organem właściwym jest wówczas starosta. W konsekwencji właściciele nieruchomości rolnych, którzy odnoszą negatywne skutki zaniedbania obowiązku utrzymania rowu w należytym stanie powinni szukać pomocy właśnie u starosty. Organ ten, zgodnie z art. 64b Prawa wodnego, w przypadku nienależytego utrzymania urządzenia wodnego, powodującego zmianę jego funkcji lub szkodliwe oddziaływanie na grunty, może w drodze decyzji nakazać przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego lub likwidację szkód, określając warunki i termin wykonania tych czynności.

Podkreślenia wymaga, że właściciele gruntów, na które urządzenia melioracji wodnych wywierają korzystny wpływ, oraz właściciele gruntów i nieruchomości sąsiednich są obowiązani umożliwić wejście na grunt w celu utrzymywania tych urządzeń.

Pamiętać również należy, iż niszczenie lub uszkadzanie urządzeń melioracyjnych jest wykroczeniem określonym w art. 155 kodeksu wykroczeń. Czyn ten można popełnić przez działanie i zaniechanie, zarówno umyślnie, jak i nieumyślnie.

Reasumując, jeżeli rowy melioracyjne są zaniedbywane przez rolników lub spółkę wodną można działać na trzy sposoby. W pierwszej kolejności porozmawiać. Jest to najprostszy sposób, do którego zachęcam. Jeżeli nie przyniesie on skutku można skorzystać z drogi administracyjnej – starosty. Trzecie rozwiązanie to zgłoszenie tego faktu policji.    

Jeżeli jesteś niezadowolony z działań spółki wodnej i myślisz o wypowiedzeniu członkostwa w spółce wodnej przeczytaj mój wpis „Wypowiedzenie członkostwa w spółce wodnej”. 

Oznaczone , , , , , , ,

8 thoughts on “Rowy melioracyjne i obowiązek ich utrzymania

  1. A CO JEŚLI SPÓŁKA WODNA ISTNIEJE A NIE MA PREZESA, KIEROWNIKA? BO NIKT SIĘ NIE ZGŁASZA? KTO MA MOC PRAWNĄ NP. OGŁOSIĆ WYBORY TAKIEGO PREZESA? PRZEZ BRAK TAKIEJ OSOBY SPOLKA PRAKTYCZNIE NIE ISTNIEJE I NIE SPEŁNIA SWOICH ZADAŃ

    1. Jeżeli statut spółki nie stanowi inaczej organami spółki wodnej są: walne zgromadzenie, zarząd, komisja rewizyjne. Organem właściwym do wyboru członków zarządu (prezesa) jest walne zgromadzenie. W celu wyboru jej członków powinno być zwołane walne zgromadzenie. Można spróbować zgłosić ten problem staroście, który pełni nadzór nad spółkami wodnymi.

  2. CHCĘ postawić szklarnie przez pole przechodzi rów na mapach a w rzeczywistości jest zarurowany od niema spółki wodnej ani gminą nie zarządza tym Władający skarb państwa potrzebuje PISAMA od starosty URZYCzeniana cele budowlane A onwydał mi pismo bym poszedł do sądu o uwłaszczenie i niewiem co robić ponieważ procedura Trwa dwa lata.

  3. Witam moze pańsTwo udzielĄ mi odpowiedzi.
    Moja mama ma okOlo 1ha ziemi. Ostatnio zostala poinformowana przez soltysa ze musi wyciac drzewa poniewaz Rów melIoracyjny musi byc poszerzony.moje pYtanie Brzmi: Ile wczesniej powinna byc o tym uprzedzona przez staroste badz solytsa ? chcialbym zaznaczyc iz mieszka 100km od dAnej dzialki a zostala poinformowa z godziny na godzine ze musi to zrobic . Dziekuje serdecznie za przyszle opinie

  4. Znajomej mąż sprzedał łąkę parę lat temu, nie była zorientowana czy zostawił coś dla dzieci, ale spółka wodna przysyłała jej co roku powiadomienie o opłacie za rów melioracyjny.wtym roku chciała to uregulować, okazało się że wszystko ZOSTAŁO sprzedane, a ona płaciła przez parę lat za kogoś kto nie uregulował tej sprawy, czy jest możliwość odbioru pieniędzy od osoby która kiedyś kupiła ten teren i użytkuje do tej pory i na jakiej podstawie.

    1. Pana znajoma może spróbować wezwać aktualnego właściciela nieruchomości rolnej do dobrowolnej zapłaty kwoty stanowiącej równowartość uiszczonych świadczeń na rzecz spółki wodnej. W piśmie należy powołać się na przepis art. 405 k.c., zgodnie z którym kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Jak wskazuje się w judykaturze bezpodstawne wzbogacenie jest szczególnym zdarzeniem prawnym, w wyniku którego bez podstawy prawnej powstaje nowa sytuacja, polegająca na wzroście majątku po stronie podmiotu wzbogaconego, kosztem jednoczesnego pogorszenia sytuacji majątkowej osoby zubożonej. Stąd, przesłankami bezpodstawnego wzbogacenia są: wzbogacenie, zubożenie, związek między wzbogacaniem i zubożeniem oraz brak podstawy prawnej wzbogacenia. W przedstawionej przez Pana sytuacji wszystkie te przesłanki zostały spełnione. W przypadku braku dobrowolnej zapłaty pozostaje jedynie wniesienie powództwa o zapłatę do sądu.

  5. Dzierżawę GRUNTY rolne meliorowane odpływ wychodzi do rowu na kolejnej działce tego samego właściciela rów był ZANIEDBANY.Zamulony na 1,2M. w zeszłym roku ponioslem straty w wysokości 100000PLN. Po licznej interwencji właściciel WYCZYŚCIL rów niestety za późno. Co mogę zrobić chciałbym rekompensatę części strat.

    1. w sytuacji opisanej przez Pana można rozważyć dochodzenia zapłaty odszkodowania w związku z zaniedbaniem utrzymania rowu melioracyjnego w należytym stanie. Jednak do tego rodzaju spraw trzeba się należycie przygotować, ponieważ to Pan będzie musiał udowodnić przed sądem wszystkie okoliczności skutkujące odpowiedzialnością właściciela gruntu. W razie potrzeby mogę pomóc.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *