Odszkodowanie z KRUS

Praca w gospodarstwie rolnym związana jest z ryzykiem zaistnienia rożnego rodzaju zdarzeń powodujących szkodę na mieniu, uszczerbek na zdrowiu, a czasami nawet śmierć. Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników zawiera regulacje, które uprawniają do dochodzenia przez poszkodowanych odszkodowania z KRUS. Wydawałoby się, że przepisy te są znane rolnikom. Z ostatniej dyskusji jaką prowadziłem z rolnikami w związku z jednym z wypadków wynika, że na tle tych przepisów pojawia się wiele błędnych poglądów. Analizowany przypadek dotyczył wypadku domownika, którego skutkiem było złamanie nogi, w miejscu położonym w znaczącej odległości od gospodarstwa rolnego.

I. Osoby podlegające ubezpieczeniu w KRUS
Punkt wyjścia do omówienia ewentualnych roszczeń o odszkodowanie z KRUS powinna stanowić treść art. 7 ustęp 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, zgodnie z którą ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu podlega z mocy ustawy:
1. rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny;
2. domownik rolnika.
Warunkiem jednak jest aby rolnik lub domownik nie podlegał innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie miał ustalonego prawa do emerytury, renty albo prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.
Ubezpieczeniu podlegać mogą również, na wniosek, rolnik niespełniający powyższych kryteriów (działalność rolnicza musi jednak stanowić stałe źródło jego utrzymania), jego domownik oraz rolnik, który przeznaczył grunty prowadzonego gospodarstwa rolnego do zalesienia. 

Nie ulega zatem wątpliwości, iż domownik podlega ubezpieczeniu społecznemu w KRUS i w świetle ustawy określany jest mianem ubezpieczonego. Ustawa definiuje domownika jako osobę bliską rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie, stale pracuje w tym gospodarstwie i nie jest związany z rolnikiem stosunkiem pracy. W konsekwencji domownikiem może być również osoba zupełnie z rolnikiem niespokrewniona. Cechą nadającą osobie status domownika jest bliski związek tej osoby z rolnikiem. Może zatem być to np. były małżonek rolnika. Ustawa wymaga aby domownik stale pracował w gospodarstwie. W konsekwencji nie mogą być to czynności podejmowane okazjonalnie, dorywczo. Nie oznacza to jednak, że praca w gospodarstwie rolnym musi stanowić podstawowe zajęcie.

 

 II. Odszkodowanie z KRUS – komu  i kiedy się należy?
Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników jednorazowe odszkodowanie przysługuje:
1. ubezpieczonemu, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej;
2. członkom rodziny ubezpieczonego (małżonkowi, dzieciom własnym i przysposobionym, pasierbom, wnukom, rodzeństwu spełniającemu w dniu śmierci ubezpieczonego warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej, rodzicom, osobom przysposabiającym, macosze, ojczymowi, jeżeli w dniu śmierci ubezpieczonego prowadzili z nim wspólne gospodarstwo domowe lub jeżeli ubezpieczony przyczyniał się w znacznym stopniu do ich utrzymania albo jeżeli zostało ustalone wyrokiem sądowym lub ugodą sądową prawo do alimentów z jego strony), który zmarł wskutek wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej.

Za stały uszczerbek na zdrowiu uznaje się takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu nierokujące poprawy. Z kolei za długotrwały uszczerbek na zdrowiu uważa się takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu na okres przekraczający 6 miesięcy, mogące ulec poprawie. Choroba zawodowa zaś to choroba, wymieniona w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych narażeniem zawodowym.

Za wypadek przy pracy rolniczej uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło podczas wykonywania czynności związanych z prowadzeniem działalności rolniczej albo pozostających w związku z wykonywaniem tych czynności na terenie gospodarstwa rolnego, które ubezpieczony prowadzi lub w którym stale pracuje, albo na terenie gospodarstwa domowego bezpośrednio związanego z tym gospodarstwem rolnym, jak również podczas wykonywania poza terenem gospodarstwa rolnego, zwykłych czynności związanych z prowadzeniem działalności rolniczej albo w związku z wykonywaniem tych czynności w drodze do miejsca ich wykonywania albo w drodze powrotnej. Tak więc sama znacząca odległość miejsca wypadku od gospodarstwa rolnego nie przesądza o braku podstaw do dochodzenia odszkodowania. 

III. Wyłączenie prawa do odszkodowania z KRUS
Ustawodawca przyjął, iż jednorazowe odszkodowanie z KRUS nie przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli spowodował wypadek umyślnie albo wskutek rażącego niedbalstwa lub będąc w stanie nietrzeźwości lub będąc pod wpływem środków odurzających, substancji psychotropowych lub innych środków o podobnym działaniu, sam w znacznym stopniu przyczynił się do wypadku. W orzeczeniach Sądu Najwyższego wskazuje się, że rażące niedbalstwo jest zachowaniem graniczącym z umyślnością, a zarazem takim, które daje podstawę do szczególnie negatywnej oceny postępowania. W konsekwencji rażącym niedbalstwem będzie sytuacja, w których poszkodowany zdaje sobie sprawę z grożącego mu niebezpieczeństwa, gdyż zwykle ono występuje w danych okolicznościach faktycznych, tak że każdy człowiek o przeciętnej przezorności ocenia je jako ewidentne – a mimo to, z naruszeniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, naraża się na to niebezpieczeństwo. 
 
odszkodowanie z KRUS
Oznaczone , , , , , ,

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *